Do: Mirosław Toboła, Dyrektor ds. Infrastruktury Zarządu Dróg Miejskich w Warszawie.

Dotyczy: trasy rowerowej w projekcie modernizacji Al. Jana Pawła II.

Szanowny Panie Dyrektorze!

Po spotkaniu z Pana pracownikami w Wydziale Utrzymania Zarządu Dróg Miejskich przy ul. Gołdapskiej 7, w dniu 26 listopada br. i zapoznaniu się z projektem modernizacji Al. Jana Pawła II na odcinku od Al. Solidarności do Ronda "Radosława", przekazujemy nasze uwagi dotyczące warunków dla ruchu rowerowego w projekcie.

Główną wadą przewidzianej w projekcie trasy rowerowej są częste zmiany strony ulicy. Np. rowerzysta jadący od strony Hali Mirowskiej w kierunku Marymontu lub Dworca Gdańskiego będzie musiał przekraczać obie jezdnie Al. Jana Pawła II 4 razy (słownie: cztery razy!) na odcinku zaledwie 1600 m. Zaproponowana ścieżka posiada zatem ponad dwukrotnie więcej punktów kolizyjnych niż ścieżka zaprojektowana poprawnie. Biorąc pod uwagę fakt, że większość wypadków z udziałem rowerzystów odbywa się przy przejeżdżaniu przez jezdnię, dojdzie do absurdalnej sytuacji, w której rowerzysta poruszający się zaprojektowaną ścieżką będzie znaczniej bardziej narażony na niebezpieczeństwo niż jadący cały czas jezdnią, lub częściowo drogą dla rowerów, częściowo chodnikami.

Pozostałe problemy to: omijanie ważnych celów podróży (np. sklepy zlokalizowane po przeciwnej stronie), nieprawidłowo zaprojektowane zakręty ("pod kątem" i bez poszerzeń), nieprawidłowa konstrukcja nawierzchni, brak rozwiązań poprawiających bezpieczeństwo na przejazdach przez jezdnię.

Sprawia to, że ścieżka nie spełnia żadnego z pięciu podstawowych wymogów stawianych trasom rowerowym (spójność, bezpośredniość, atrakcyjność, bezpieczeństwo, komfort - por. Podęcznik projektowania przyjaznej dla rowerów infrastruktury, CROW / PKE, Kraków 1999). Tymczasem przyjmuje się, że jeśli nawet jeden z tych głównych wymogów nie jest spełniony, to infrastruktura rowerowa musi zostać przebudowana.

Zwracamy uwagę na fakt, że koncepcja Ogólnomiejskiego Systemu Dróg dla Rowerów (OSDR), zatwierdzona Uchwałą Nr 127/CXLIV/97 Zarządu Miasta z dnia 15.04.1997 r. przewiduje dwukierunkowe ścieżki rowerowe po obu stronach i na całej długości al. Jana Pawła II. Wnioskujemy o uzupełnienie projektu, tak aby był zgodny z obowiązującą koncepcją OSDR. W ramach modernizacji można bez problemów zrealizować dwukierunkową ścieżkę rowerową na prawie całym odcinku po obu stronach. A zatem:

1. Konieczne jest uzupełnienie projektu o odcinek trasy rowerowej po wschodniej stronie Al. Jana Pawła II od ul. Słomińskiego do ul. Stawki oraz po stronie zachodniej na odcinku od ul. Stawki do ul. Nowolipki. Dla dwóch problematycznych miejsc, gdzie w pasie przewidzianym pod drogę dla rowerów wyznaczono uliczki parkingowe (na południe od ul. Dzikiej po stronie wschodniej oraz między ul. Miłą i Anielewicza po stronie zachodniej), widzimy trzy alternatywne rozwiązania:

  1. likwidację uliczki parkingowej, wyznaczenie miejsc parkingowych z wjazdem bezpośrednio z jedni oraz przekształcenie uliczki lub jej części w drogę dla rowerów;
  2. włączenie ruchu rowerowego w uliczkę parkingową (na wzór rozwiązania funkcjonującego np. na ul. Bitwy Warszawskiej 1920 r.) - w takim wypadku konieczne jest uniemożliwienie nieprawidłowego parkowania, blokującego samą uliczkę i/lub wyjazdy z uliczki w ścieżki rowerowe, przez odpowiednie wygrodzenia;
  3. zwężenie pasów na jezdni o 0,5 m każdy i wytyczenie na jezdni jednokierunkowych pasów dla rowerów.

Pozostałe uwagi:

2. Na wszelkich zakrętach trzeba wprowadzić wyłukowania zamiast zaproponowanych w projekcie zakrętów "pod kątem" oraz zwiększyć na zakrętach szerokość ścieżki o 0,5 m. W miejscach, gdzie promień łuku liczony do wewnętrznej krawędzi drogi dla rowerów jest mniejszy niż 20 m, poszerzenie powinno być większe.

3. Wnioskujemy również o zmianę projektowanej nawierzchni na nowobudowanych odcinkach dróg dla rowerów na 3 cm masy mineralno-asfaltowej, rozściełanej mechanicznie na podbudowie 10 cm z kruszywa łamanego wzmocnionego cementem (po zagęszczeniu grubość 8 cm). Proponowana w projekcie kostka betonowa jest droższa, mniej trwała, niewygodna i niebezpieczna. Zwracamy uwagę na fakt, że często stosowana w Warszawie kostka grubości 6 cm jest niezgodna z obowiązującym Zarząd Dróg Miejskich załącznikiem nr 5 (Projektowanie konstrukcji nawierzchni dróg) do rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 43, poz. 430).

4. Przejazdy przez ulice lokalne (Dzika, Miła, Dzielna, Nowolipie) powinny być poprowadzone na szerokich progach spowalniających ruch samochodowy lub w formie tzw. wyjazdu.

5. Na przejazdach przez ulice zbiorcze i główne należy zastosować warstwę czerwonej nawierzchni (bitumicznej lub z kostki betonowej).

6. Drogi dla rowerów należy zabezpieczyć przed wjazdem i parkowaniem samochodów. Słupki wygradzające nie mogą jednak znajdować się bliżej niż 0,4 m od krawędzi ścieżki (konieczność zachowania skrajni), nie powinny też być wyższe niż 0,8 m. W przypadku wygrodzeń poprzecznych, odległość pomiędzy kolejnymi słupkami powinna wynosić 1,5 m, liczone w osi prostopadłej do kierunku jazdy.

7. Warto też wykorzystać przebudowę do naprawy błędów popełnionych podczas budowy istniejącego odcinka ścieżki po stronie wschodniej - przede wszystkim zniwelować wystające krawężniki i przesunąć obiekty (paliki, płotki) znajdujące się w skrajni drogi dla rowerów.

8. Zalecane jest również wytyczenie zaległego odcinka drogi dla rowerów po stronie wschodniej na odcinku od ul. Nowolipki do Al. Solidarności na istniejącej nawierzchni chodnika, po jego wygrodzeniu uniemożliwiającym nielegalne parkowanie.

9. Na skrzyżowaniach kierowanych sygnalizacją świetlną należy ograniczyć liczbę przecięć torów ruchu podczas tego samej fazy, np. poprzez rezygnacje z niektórych warunkowych skrętów w prawo czy wydzielenie odrębnej fazy do skrętu w prawo. Tam gdzie zielone światło na wprost i do skrętu w prawo jest w tej samej fazie, zielone dla pieszych i rowerzystów powinno zapalać się 2-3 sekundy wcześniej niż dla kierowców, by uniknąć bardzo konfliktowej sytuacji jednoczesnego pojawiania się na przejściu.

Mamy nadzieję, że projekt modernizacji Jana Pawła II zostanie poprawiony i uzupełniony, tak by uwzględniać również potrzeby komunikacji rowerowej. Chętnie spotkamy się, by wspólnie dopracować szczegóły nowej wersji. Liczymy na owocną współpracę, dzięki której nowa ścieżka stanie się elementem ważnej trasy rowerowej, umożliwiającej dojazd z północnych dzielnic miasta do ścisłego śródmieścia oraz wyjazd z centrum w kierunku Kampinoskiego Parku Narodowego, a nie kolejnym niebezpiecznym, porastającym trawą bublem, których w Warszawie mamy już aż nadto.

Z poważaniem,

Aleksander Buczyński

Do wiadomości: Biuro Drogownictwa Urzędu m.st. Warszawy.